Ouders van Eva luiden noodklok: 'ons kind is door de transitiesector verminkt'

"Ons kerngezonde kind is door de transitiesector verminkt." Met die ene zin, uitgesproken door de Limburgse ouders van de nu jongvolwassen Eva in De Telegraaf, is meteen duidelijk waar dit verhaal over gaat. Eva kreeg als tiener de diagnoses autisme en adhd. Ze was, in de woorden van haar ouders, een intelligent maar kwetsbaar meisje. Kort daarna kwam ze terecht in wat de ouders zelf een "medische transitietrein" noemen: een traject dat eenmaal in gang gezet, zichzelf leek voort te stuwen.

Van kwetsbaar meisje naar medisch traject

Volgens de ouders werd er weinig tijd genomen om eerst de onderliggende kwetsbaarheid te doorgronden voordat er medische stappen volgden. Eva kreeg zware hormoonbehandelingen, gevolgd door een borstverwijdering en een baarmoederverwijdering. Wat volgens de ouders had moeten beginnen met grondige psychologische begeleiding, ging volgens hen veel te snel over in onomkeerbare ingrepen. Vandaag de dag kampt Eva, zeggen haar ouders, met chronische en hevige fysieke pijn, met complicaties, en met wat zij omschrijven als diepe psychische schade.

Buitengesloten door de eigen kliniek

Wat de ouders van Eva vooral raakt, is niet alleen het medische resultaat, maar hoe zij zelf tijdens het traject werden behandeld. Ze zeggen dat ze stelselmatig buitenspel werden gezet: hun zorgen over de snelheid en de onomkeerbaarheid van de stappen werden niet serieus genomen. Kritische vragen van ouders worden binnen de transitiezorg, zo stellen zij, al snel als "transfoob" weggezet — een etiket dat volgens hen elk inhoudelijk gesprek onmogelijk maakt. Ze beschrijven bovendien hoe jongeren zelf onder druk worden gezet met dreigende taal, waardoor twijfelen voor het kind net zo lastig wordt gemaakt als voor de ouders.

Een patroon dat vaker terugkeert

Het verhaal van Eva staat niet op zichzelf. Vergelijkbare getuigenissen van ouders die zich buitengesloten voelden door genderklinieken, zijn de afgelopen tijd vaker naar buiten gekomen — in Nederland en daarbuiten. Wat deze verhalen gemeen hebben, is niet zozeer een aanval op het bestaan van genderdysforie als zodanig, maar een terugkerende klacht over het proces: te weinig ruimte voor twijfel, te weinig gewicht voor de stem van ouders, en een medisch traject dat volgens de betrokkenen sneller gaat dan de zorgvuldigheid die zulke ingrijpende, deels onomkeerbare beslissingen eigenlijk vereist.

Wat dit voor andere ouders betekent

Voor ouders die zelf midden in een vergelijkbaar traject zitten, is de kern van dit verhaal niet dat elke transitie verkeerd uitpakt. Het is wel een aansporing om vroeg en expliciet te vragen naar de onderliggende factoren — autisme, adhd, trauma, angst — voordat medische stappen volgen, en om eigen twijfels op schrift vast te leggen in het dossier. Wie het gevoel heeft niet gehoord te worden door een kliniek, doet er goed aan dat gevoel serieus te nemen: het verhaal van Eva laat zien dat de gevolgen van te snel doorpakken zich pas jaren later volledig openbaren.