Onderzoek
Het Nederlandse debat loopt jaren achter. De landen om ons heen hebben hun beleid bijgesteld nadat onafhankelijke evidence-reviews vaststelden dat de bewijsbasis voor puberteitsblokkers en hormonen bij minderjarigen zwak is en de risico's onomkeerbaar.
Wij vatten de belangrijkste rapporten samen voor ouders. Zonder activisme, met bronnen.
De kernrapporten
Cass Review (Engeland, 2024)
Hilary Cass noemt het bewijs 'remarkably weak'; de Tavistock-kliniek GIDS sloot op 31 maart 2024 en puberteitsremmers zijn niet langer routinematig beschikbaar.
NICE-evidence-reviews (2020)
Britse NICE: kwaliteit van bewijs voor blokkers en cross-sex hormonen "very low certainty".
SBU (Zweden, 2022)
Zweedse evidence-review: blokkers en hormonen alleen binnen onderzoek. Therapie eerst.
COHERE (Finland, 2020)
Eerste land dat omkeerde: psychosociale interventies eerst, medisch terughoudend.
UKOM (Noorwegen, 2023)
Noors gezondheids-onderzoeksbureau: huidige behandeling is experimenteel.
Uitkomsten na chirurgie (Lewis, 2025)
Dossierstudie onder 107.000 mensen: ná een operatie meer depressie, angst en suïcidale gedachten — en nauwelijks follow-up in de klinieken.
Internationale koers
Engeland, Zweden, Finland, Noorwegen — overzicht van de bocht.
WPATH Files
Wat de gelekte interne documenten van WPATH laten zien.
Meer over WPATH, de Standards of Care en de WPATH Files: wpath.nl.
Dutch Protocol heroverwogen
Cohen-Kettenis en de kritiek op het Nederlandse fundament.
Co-morbiditeit en alternatieve verklaringen
Autisme
De grote overlap tussen autisme en genderdysforie bij tieners.
ADHD
Onderschatte overlap met ADHD.
Eetstoornissen
Eetstoornissen komen vaker voor bij trans jongeren.
Trauma
Trauma als alternatieve verklaring voor gendervragen.
ROGD, desistance, social-media-onset
Rapid-Onset Gender Dysphoria
Lisa Littmans waarneming: tieners die "ineens" trans zijn, vaak in clusters.
Peer-clusters
Sociale besmetting in vriendengroepen.
Social media
De online-onset route.
Desistentie bij kinderen
Wat het onderzoek over uitgroeien laat zien.
Desistentie-cijfers
Concrete percentages uit klassieke vervolgstudies.
Persistentie
Wat bepaalt of een kind trans blijft?
"Transition or suicide"
Een veelgebruikt narratief ontleed.
Tavistock-data (Biggs)
Michael Biggs over wat de cijfers werkelijk laten zien.
Alle onderzoekspagina's
- "Transition or suicide" — een narratief ontleed
- ADHD en gendervragen — een onderschatte overlap
- Autisme en gendervragen — een groot overlap
- De Britse NICE-review (2020) voor ouders
- De Cass Review uitgelegd voor ouders
- De Finse COHERE-richtlijn (2020) — therapie eerst
- De WPATH Files uitgelegd voor ouders
- Desistentie bij kinderen — wat het onderzoek laat zien
- Desistentie-cijfers — concrete percentages
- Eetstoornis en gender — wat het onderzoek laat zien
- Het Dutch Protocol heroverwogen — Cohen-Kettenis en kritiek
- Het Noorse UKOM-rapport (2023) voor ouders
- Het Zweedse SBU-rapport (2022) voor ouders
- Internationale koers: Engeland, Zweden, Finland, Noorwegen
- Michael Biggs over de Tavistock-data
- Peer-clusters — sociale besmetting in vriendengroepen
- Persistentie: wat bepaalt of een kind trans blijft?
- Rapid-Onset Gender Dysphoria (ROGD) voor ouders
- Social media en gender — de online-onset route
- Trauma als alternatieve verklaring voor gendervragen
- Uitkomsten na chirurgie — wat 107.000 dossiers laten zien
Lees ook het artikel Wetenschappers waarschuwen: politiek ondermijnt informed consent in genderzorg.