Klacht over een arts indienen

Wanneer een arts puberteitsblokkers, hormonen of een chirurgische verwijzing geeft zonder dat onderliggende psychologische factoren (autisme, trauma, sociale invloed, eetstoornis) zijn onderzocht, kun je een tuchtklacht overwegen. Het tuchtcollege beoordeelt dan of de arts heeft gehandeld in strijd met de zorg die een beroepsbeoefenaar behoort te betrachten (Wet BIG art. 47; bron). Rapporten als de Cass Review kunnen daarbij als externe maatstaf dienen.

Niveaus van klagen

1. Direct met arts — eerst zelf bespreken. Maak schriftelijk duidelijk wat je vindt en wat je verwacht. Bewaar de correspondentie.
2. Klachtenfunctionaris instelling — elke zorgaanbieder moet een klachtenregeling hebben en een persoon aanwijzen die je bijstaat bij het indienen en formuleren van je klacht (Wkkgz art. 13 en 15; bron).
3. Geschillencommissie Zorg — geeft een bindend advies (uitspraak); hoger beroep is niet mogelijk (bron).
4. Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg — voor maatregelen tegen de arts (onder meer waarschuwing, berisping, geldboete van ten hoogste 4.500 euro, schorsing en doorhaling uit het BIG-register; Wet BIG art. 48; bron).
5. IGJ-melding — Inspectie kan structureel onderzoek doen naar een instelling of zorgpad. Zie onze aparte pagina.
6. Civiele procedure — voor schadevergoeding of complexe gezagskwesties.

Tuchtrecht stappenplan

1. Verzamel het volledige medisch dossier (recht op inzage via WGBO 7:456). Bij weigering: schriftelijk eisen.
2. Documenteer welke informatie wel/niet is gegeven: risico's van puberteitsblokkers (volgens de Cass Review onder meer voor de neurocognitieve ontwikkeling, de psychoseksuele ontwikkeling en de botgezondheid op langere termijn; bron), alternatieven (afwachten, exploratieve therapie), persistance/desistance-cijfers (zie onze pagina), trauma- en autisme-screening.
3. Schrijf het klaagschrift: feitelijke beschrijving op tijdlijn, welke tuchtnorm geschonden (in regel artikel 47 lid 1 Wet BIG — handelen in strijd met de zorg van een goed hulpverlener), onderbouwing met de internationale reviews (Cass, SBU, NICE, UKOM).
4. Dien in bij een Regionaal Tuchtcollege voor de Gezondheidszorg. Het griffierecht is 50 euro; krijg je helemaal of gedeeltelijk gelijk, dan krijg je dit terug. Je moet binnen 10 jaar na de gebeurtenis klagen (bron).
5. Hoger beroep is mogelijk bij het Centraal Tuchtcollege; daarvoor betaal je opnieuw 50 euro griffierecht (zelfde bron).

Mogelijke gronden voor een klacht

• Gebrek aan informed consent — risico's niet of onvoldoende besproken, alternatieven niet besproken (WGBO 7:448; bron).
• Geen of onvoldoende psychologische beoordeling vooraf — geen of onvoldoende screening op autisme, trauma, eetstoornis, depressie.
• Geen exploratie van differentiaaldiagnoses — direct doorgang naar medische route zonder uitsluiten van alternatieve verklaringen.
• Behandeling buiten richtlijn — de Cass Review oordeelde dat van de internationale richtlijnen alleen de Finse (2020) en de Zweedse (2022) konden worden aanbevolen voor gebruik in de praktijk, en schreef dat WPATH 8 de sterkte van het bewijs overschat (bron). NHS England besloot dat puberteitsblokkers niet langer routinematig beschikbaar zijn binnen de Britse genderzorg voor jongeren (bron).
• Geen toestemming van de ouders met gezag bij een kind van 12 tot 16 jaar, terwijl die vereist is (WGBO 7:450 lid 2; de wet kent uitzonderingen bij ernstig nadeel of als het kind de behandeling na weigering weloverwogen blijft wensen).

Bewijspositie versterken

Wat helpt: schriftelijke vragen die je vooraf hebt gesteld en die zonder reactie zijn gebleven, gespreksverslagen die je per mail ter bevestiging stuurt (en die niet zijn weersproken), de internationale reviews als externe maatstaf, eventueel een advisering van een onafhankelijke psycholoog dat de behandeling te haastig of te ondiep was. Het tuchtcollege toetst of er is gehandeld in strijd met de zorg die een beroepsbeoefenaar behoort te betrachten (Wet BIG art. 47 lid 1 onder a).

Hulp bij indienen

Het Juridisch Loket adviseert mensen met een laag inkomen en weinig vermogen gratis over de aanloop. Voor het daadwerkelijke opstellen van het klaagschrift is een advocaat gezondheidsrecht aan te raden — die zijn er, vraag in de oudergroepen om doorverwijzing.