Het Genderdoeboek in de docentenkamer — wat je als ouder kunt doen

Op de school van je kind kan het Genderdoeboek voor Scholen worden gebruikt. Dat boek geeft biologiedocenten onder meer het advies te praten over "mensen met een penis" of "mensen met een baarmoeder" en te erkennen dat er "mannen zijn met eicellen en vrouwen met zaadcellen". Het is uitgegeven door Transgender Netwerk Nederland (TNN) en tot stand gekomen met subsidie van het ministerie van Onderwijs, Cultuur en Wetenschap (bron).

Wat staat erin

Het Genderdoeboek voor Scholen bestaat uit drie losse boekjes en factsheets voor directie, ondersteunend personeel, docenten en zorgcoördinatoren (bron). In het onderdeel "Genderdiversiteit bij biologie" staat een lijst met DO's en DON'Ts. Daarin staat onder meer: "Niet de lichaamskenmerken maken van iemand een man of een vrouw, maar de genderidentiteit en -expressie" en "Praat liever over 'mensen met een penis' of 'mensen met een baarmoeder'. Dit geldt ook voor hormonen en chromosomen." Ook staat er dat erkenning van genderdiversiteit "ook realiseren [is] dat er mannen zijn met eicellen en vrouwen met zaadcellen" en dat leerlingen moeten opgroeien met de kennis "dat iemands genderidentiteit het echte geslacht is". Dit zijn adviezen aan docenten, geen wettelijk voorgeschreven lesstof. Volgens deze site is het geen biologieles meer maar een levensbeschouwelijke les onder de naam biologie.

Hoe het op school kan komen

Het boek staat als pdf op de site van TNN en kan door elke school of docent worden gedownload. Het raadt scholen ook aan een GSA op te zetten, een veilige plek voor transgender en genderdiverse leerlingen (bron). In het boek bedankt TNN onder meer GSA Netwerk en COC Nederland voor hun advies.

Wat je als ouder kunt doen

Geen paniekerig gesprek. Een rustig, schriftelijk verzoek werkt beter.

1. Vraag op de eerstvolgende ouderavond, of per mail aan de mentor of schoolleider, of de school het Genderdoeboek voor Scholen van TNN gebruikt of heeft uitgereikt.
2. Vraag inzage in al het lesmateriaal over sekse, gender en seksuele identiteit dat in de bovenbouw biologie en in de mentoruren wordt gebruikt.
3. Vraag welke externe organisaties gastlessen geven of GSA-activiteiten ondersteunen, en welk materiaal die meebrengen.
4. Maak duidelijk dat je als ouder geïnformeerd wil worden voordat je kind een gastles, themadag of GSA-activiteit krijgt over dit onderwerp.
5. Als je kind het materiaal mee naar huis krijgt: weiger het niet zomaar, maar bespreek het in context. Leg uit dat biologie iets anders is dan identiteit, en dat de school een specifieke organisatie aan het woord laat.

Waarom dit gesprek mag

Het Genderdoeboek gaat over onderwijs, niet over zorg. De Cass Review schrijft over Engeland dat scholen worstelen met de vraag hoe ze moeten reageren als een leerling op school sociaal wil transitioneren, en dat het belang van wat er op school gebeurt niet onderschat kan worden (bron). Cass noemt de zorg voor jongeren met genderdysforie bovendien "an area of remarkably weak evidence" (bron), en ook het SBU-rapport uit Zweden en UKOM in Noorwegen wijzen op zwakke kennis over de behandeling: UKOM beval aan puberteitsremmers en hormonale en chirurgische behandeling voor kinderen en jongeren als "utprøvende behandling" te definiëren (bron). Dat gaat over medische behandeling, niet over wat in de biologieles wordt verteld; het laat wel zien dat de vraag hoe je met gender omgaat ook internationaal niet beslist is.

Wat je niet hoeft te accepteren

Een school mag onderwijzen over diversiteit, identiteit en respect. Een school hoeft daarvoor geen materiaal van een belangenorganisatie te gebruiken dat volgens jou biologische begrippen herdefinieert. Je mag vragen om alternatief materiaal, om bronvermelding, en om een gesprek over welke organisaties op de school welkom zijn.