Uitkomsten na chirurgie — wat 107.000 dossiers laten zien

Als uw kind volwassen is, gaat de beslissing niet meer over uw toestemming. Dan blijft er één ding over dat u kunt doen: zorgen dat de informatie klopt. Over de belangrijkste vraag — hoe gaat het met mensen ná een operatie? — is er nu een grootschalige studie.

Wat er onderzocht is

Lewis en collega's publiceerden in 2025 in The Journal of Sexual Medicine (22(4), 645–651) een analyse van een nationale dossierdatabase. Zij selecteerden ruim 107.000 mensen die tussen 2014 en 2024 de diagnose genderdysforie kregen, en vergeleken via propensity score matching wie wél en wie geen genderbevestigende operatie onderging.

De uitkomsten

Bij de als man geregistreerde groep: depressie bij 25,4% na chirurgie tegenover 11,5% zonder, angst bij 12,8% tegenover 2,6%.

Bij de als vrouw geregistreerde groep: depressie 22,9% tegenover 14,6%, angst 10,5% tegenover 7,1%, suïcidale gedachten 19,8% tegenover 8,4% en problemen met alcohol of drugs 19,3% tegenover 7,1%.

In alle gemeten categorieën liggen de percentages in de geopereerde groep hoger.

Wat dit wel en niet betekent

Dit is observationeel onderzoek. Het bewijst niet dat de operatie de klachten veroorzaakt: het kan zijn dat mensen die tot chirurgie overgaan het vooraf al zwaarder hadden. Maar die verklaring heeft een keerzijde die net zo belangrijk is. Als we dat niet kunnen uitsluiten, betekent het dat niemand kan zeggen wat de ingreep zelf oplevert — terwijl de belofte van verbetering wél in elk voorlichtingsgesprek klinkt.

Waarom er zo weinig bekend is

De Britse kliniek GIDS in Tavistock hield geen systematische langetermijnregistratie bij van haar patiënten — een gat dat pas zichtbaar werd in de zaak van Keira Bell en in de Cass Review. De Finse registerstudie van Ruuska e.a. (2024) en het onderzoek van Bränström en Pachankis (2020) wijzen dezelfde kant op. Dat dit soort cijfers uit een databank moet komen en niet uit de klinieken zelf, zegt iets over hoe de zorg is ingericht.

Hoe u dit ter sprake brengt

Niet als bewijs dat uw kind ongelijk heeft — dat maakt het gesprek onmiddellijk dicht. Wel als vraag die iedere patiënt hoort te stellen: welke cijfers gebruikt deze kliniek over de periode ná de ingreep, en waar komen ze vandaan? Wordt er gevolgd hoe het mij over vijf en tien jaar gaat? Wat is het plan als de klachten blijven?

Zie ook Ouder van een volwassen kind, Luisteren zonder affirmeren en "Transition or suicide" — een narratief ontleed.

De volledige cijferanalyse staat op Transitieschade.nl; de ethische analyse op Transethiek.nl.